Strt reikistirni fundi

Auk reikistjarnanna ganga um sólu fjölmargir minni hnettir og efnisklumpar sem nefna mætti reikistirni. Lengi hefur verið vitað um þétt belti reikistirna, svonefnd smástirni, milli brauta Mars og Júpíters, en á síðustu árum hafa menn uppgötvað annað belti meira en tífalt lengra frá sól, utan við braut Neptúnusar. Þau reikistirni sem þar eru á sveimi hafa verið kölluð útstirni til aðgreiningar frá smástirnunum sem eru nær sólu. Talið er að útstirnin séu ólík smástirnunum að innri gerð og skyldari halastjörnum. Stöku útstirni gengur nær sólu en Neptúnus, jafnvel inn fyrir braut Satúrnusar.

Meira en 800 tstirni hafa n fundist ( mars 2004). Flest eirra eru fr 50 upp 500 km verml, en strina tla menn eftir birtunni v a ekki er unnt a mla hana beint. tstirnin eru svo langt burtu a au eru sem mlanlegir deplar, jafnvel strstu sjnaukum. Fr essu er ein undantekning. ri 2002 fannst tstirni svo strt a unnt var a greina str ess Hubble-geimsjnaukanum. verml ess reiknaist 1250 km en vissan mlingunni er 200 km hvorn veg. etta tstirni fannst vi leit me sjnauka Palomarfjalli Kalifornu jn 2002. Finnendurnir gfu v nafni Quaoar (frb. "kveifar") eftir einum af guum indna, og a nafn hefur san veri stafest af Aljasambandi stjrnufringa. Til samanburar m nefna a verml tunglsins (jararmnans) er um 3500 km, verml Plts um 2400 km og verml Karons (tungls Plts) um 1200 km. Quaoar er v lka strt og Karon og gti sem best rma ll smstirnin beltinu milli Mars og Jpters.
Quaoar gengur um slu eftir hringlaga braut, 43 sinnum lengra fr sl en jrin. Umferartminn er um 285 r. Birtustigi er 18,5.

febrar 2004 fundu smu stjrnufringar enn strra tstirni, sem hloti hefur brabirgaheiti 2004 DW. Str ess hefur ekki veri mld nkvmlega, en eftir birtunni a dma gti a  veri um 1600 km verml. Reynist a rtt, er etta strsta reikistirni sem fundist hefur til essa (sj sari frtt). a fylgir braut sem er mjg svipu braut Plts, bi hva snertir lgun (brautin er berandi sporskjulaga) og fjarlg fr sl. Sem stendur er etta tstirni 45 sinnum lengra fr sl en jrin.

Auk essara tveggja strstu tstirna eru fein sem eru nlgt 1000 km verml: 2000 WR106 (Varuna), 2001 KX76 (Ixion) og 2002 AW197. Lklegt er a fleiri eigi eftir a finnast af essari str tt langflest su au minni. (Sj nrri frtt.)



.S. 2.3.2004. Sast breytt 4.12. 2004

Almanak Hsklans