Loftsteinafjöld ķ nóvember  

    Į fréttavef Morgunblašsins 14. nóvember var sagt frį loftsteini sem sést hefši į Sušurlandi og ķ Reykjavķk. Bloggaš var um fréttina, og kom žį fram aš fyrirbęriš hefši sést vķšar, allt noršur ķ Hśnavatnssżslu. Ķ kjölfariš var lżst eftir sjónarvottum į Morgunblašsvefnum.  Į fjórša tug lżsinga bįrust, og hafši undirritašur samband viš marga til aš fį nįnari upplżsingar. Meš samanburši  var svo reynt aš įkvarša hvar žessi loftsteinn hefši falliš. Fljótlega varš ljóst aš um fleiri en einn loftstein var aš ręša. Žegar sagt var frį žessu ķ sjónvarpsfréttum, gįfu enn fleiri sjónarvottar sig fram. 
    Bjartasti loftsteinninn, sem flestir sįu,  viršist hafa falliš kl. 17:34. Honum er lżst sem skęrri, hvķtri ljóskślu sem sprakk aš lokum ķ nokkra hluta sem voru gulleitir og minntu į flugeld. Žessu var einnig lżst žannig aš kvarnast hefši śr steininum og brotin dregist aftur śr. Rįkir fylgdu į eftir brotunum, en hurfu skjótt. Menn greinir į um žaš hve lengi ljósiš sįst og eru nefndar tölur allt frį 3 sekśndum upp ķ 10. Frįsagnir sjónarvotta bentu ķ fyrstu til žess aš steinninn hefši stefnt frį vestri til austurs og falliš į aš giska 150 km ķ sušaustur frį Vestmannaeyjum. Įętlaš var aš hann hefši horfiš ķ 40-50 km hęš. Ljóst var žó aš žetta var engan veginn öruggt vegna ósamręmis milli frįsagna, bęši um stefnur og hęš į himni. Sķšan hafa bęst viš lżsingar frį fleiri stöšum, og er hugsanlegt aš nįkvęmari nišurstaša fįist. Žessi  loftsteinn sįst allt frį Vestmannaeyjum vķša um Sušurland og Reykjanes til Borgarfjaršar. Fréttir benda til aš hann hafi sést ķ Hśnavatnssżslu, en lżsingar žašan vantar.

    Žį kemur aš žvķ sem óvenjulegt mį teljast. Hjón sem voru į ferš ķ Kolbeinsstašahreppi (nś Borgarbyggš) į Vesturlandi sįu į sömu mķnśtu (kl. 17:34) bjartan loftstein fara nęr lįrétt frį sušri til noršurs, mjög lįgt (į aš giska 4-5°) yfir sjóndeildarhring ķ austri. Hjónin voru staškunnug og gįtu lżst žessu meš nįkvęmni. Mišaš viš lżsingu žeirra hefur žessi steinn falliš fyrir austan land, en hve langt fyrir austan veršur ekki fullyrt. Ljósiš var gulleitt og ferš žess lauk ķ eldglęringum, en ekki varš séš aš žaš brotnaši ķ hluta. Ef žetta var sami vķgahnötturinn og fyrr er lżst, er ósamręmiš milli lżsinga meš ólķkindum.  Hafi hins vegar tveir vķgahnettir sést į sömu stundu eša žvķ sem nęst vaknar sś spurning hvort steinarnir hafi veriš į ferš saman ķ geimnum žegar žeir rįkust į jöršina. Ķ žessu tilviki viršast stefnurnar žó hafa veriš ólķkar ef marka mį lżsingar sjónarvotta. Ķ talningu hér į eftir er reiknaš meš žvķ aš steinarnir hafi veriš tveir.

    Annar loftsteinn birtist skömmu eftir kl. 18.  Sjónarvottar ķ Reykjanesbę sįu bjartan, gulan loftstein fara nęr lįrétt yfir himin frį sušri til sušausturs. Ķ kjölfariš fylgdi dökkur reykur sem hvarf skjótt. Steinninn sįst ķ 5 sekśndur eša svo.

    Fjórši steinninn sįst į Sušurlandi kl. 18:15-18:20. Hann var mun skęrari en nokkur stjarna og hvarf sušur fyrir land, en stefnan var hallandi frį austri til vesturs, gagnstętt stefnu fyrri steinanna. Žrķr sjónarvottar lżstu fyrirbęrinu, tveir ķ Flóanum, en sį žrišji Fljótshlķš.

    Fimmti loftsteinninn sįst frį Grķmsnesi ķ sušvestri og stefndi nišur til austurs meš 20° halla. Hann var mjög bjartur, hvķtur eša gulleitur. Hali fylgdi.  Žetta var um kl. 21. Tveir eru til frįsagnar um žennan stein.

    Sjötta loftsteininum er svo lżst aš hann hafi veriš geysibjartur, blįhvķtur meš langan hala. Hann sįst falla kl. 21:21 lóšrétt ķ norš-noršvestri frį Reykjavķk. Ašeins eitt vitni hefur gefiš sig fram til aš lżsa žessu.

    Sjöundi loftsteinninn sįst frį Krżsuvķk um kl. 23. Hann var skęrgręnn og afar bjartur, en sįst ašeins ķ örskotsstund (um tvęr sekśndur). Hann sżndist nęr beint uppi yfir athugendum, sem voru tveir, og fór frį sušvestri til noršausturs.

    Įttundi loftsteinninn sįst eftir mišnętti, ž.e. 15. nóvember, um kl. 00:30. Hann sįst frį Baršaströnd og er lżst sem ljóskślu meš hala og aš kślan hafi sprungiš. Ljósiš stefndi frį noršaustri til sušvesturs. Einn sjónarvottur er til vitnis um žetta fyrirbęri.

    Ķ fréttinni į Morgunblašsvefnum var lįtiš aš žvķ liggja aš vķgahnötturinn sem féll sunnan viš land kl. 17:34 tengdist drķfu loftsteina sem jöršin mętir um žetta leyti įrs og sagt er frį ķ Almanaki Hįskólans.  Loftsteinar žessarar drķfu birtast flestir sem hrašfara  stjörnuhröp. Séš frį athuganda į jöršu nišri viršast steinarnir stefna ķ allar įttir frį "geislapunkti" ķ stjörnumerkinu Ljóninu (Leo) og draga nafn af žvķ (Leonķtar). Žótt stöku Leonķtar geti veriš mjög bjartir, er śtilokaš aš žeir  vķgahnettir sem sįust kl. 17:34 hinn 14. nóvember tengist žessari drķfu. Ķ fyrsta lagi var geislapunktur Leonķta ķ noršri į žessari stundu, en vķgahnettirnir komu śr allt annarri įtt. Aš auki var geislapunkturinn nęrri sjóndeildarhring hér į landi žegar atburšurinn įtti sér staš, og fįtķtt er aš drķfan sjįist undir žeim kringumstęšum.  Žį įtti hįmark Leonķtadrķfunnar aš vera hinn 17. nóvember. Hįmarkiš er nokkuš skarplega afmarkaš svo aš tķmasetningin ein gerir žetta ósennilegt. Eini loftsteinninn sem sįst aš kvöldi 14. nóvember og hafši nokkurn veginn stefnu Leonķta var sį sķšasti, kl. 00:30 eftir mišnętti. Žį var geislapunkturinn lįgt ķ noršaustri.

    En geršist žį ekkert 17. nóvember? Jś, svo sannarlega. Sjónarvottar ķ Reykjavķk, Biskupstungum og į noršanveršu Snęfellsnesi sįu afar bjarta loftsteina aš morgni 17. nóvember. Sį bjartasti lżsti upp jörš ķ Biskupstungum. Sį var į noršurhimni, stefndi til noršurs og skildi eftir sig bjarta rįk sem varši ķ 10-20 sekśndur. Žetta var um kl. 07:20. Fimm mķnśtum sķšar sįu sjónarvottar ķ Reykjavķk og į Snęfellsnesi bjartan loftstein falla į austurhimni skįhallt frį sušri til noršurs. Lżsingum manna ber ekki nęgilega vel saman til aš hęgt sé aš stašsetja steininn, en bįšir žessir steinar hefšu getaš tilheyrt Leonķtadrķfunni žvķ aš Ljónsmerkiš var žį hįtt į sušurhimni.

    Aš tveir vķgahnettir sjįist sömu nóttina hérlendis er ekki żkja sjaldgęft (sjį yfirlit). En aš tilkynnt sé um įtta vķgahnetti į sjö klukkustundum eins og geršist kvöldiš 14.-15. nóvember, er  algjört einsdęmi. Ef steinarnir hefšu virst koma śr einni og sömu įtt (einum geislapunkti) hefši nęrtękasta skżringin veriš sś aš jöršin vęri aš fara ķ gegnum įšur óžekkt loftsteinabelti, en žvķ var ekki aš heilsa; steinarnir komu śr żmsum įttum. Vitaš er aš skilyrši til athugana voru sérlega góš žetta kvöld į Sušurlandi, og einnig var bjartvišri į Vesturlandi og Noršurlandi vestra. Fréttin į Morgunblašsvefnum kann einnig aš hafa żtt undir sjónarvotta aš gefa sig fram. En žetta nęgir tępast til aš skżra žennan ótrślega fjölda. Įhugamenn um stjörnuskošun eru oft śti viš klukkutķmum saman į stjörnubjörtum kvöldum, en sjį sjaldnast vķgahnött. Lķkast til hefur žetta veriš einskęr tilviljun, en įstęša er til aš kanna hvort eitthvaš svipaš hefur sést annars stašar ķ heiminum.
 

      Hér er teikning sem sjónarvottur ķ Reykjavķk (Tómas Eric Woodard) sendi til aš sżna afstöšu annars loftsteinsins 17. nóvember til kennileita.

      
                                                         Žorsteinn Sęmundsson
28.11. 2009. Breytt 4.12. 2009 

Almanak Hįskólans