Verða mikil stjörnuhröp nttina 18.-19. nóvember?

Nokkra daga á ári hverju fer jörðin gegnum loftsteinastrauma og sjást þá óvenjumörg stjörnuhröp á himni. Helstu straumarnir hafa hlotið sérstök nöfn sem dregin eru af heitum þeirra stjörnumerkja er stjörnuhröpin virðast stefna frá. Í Almanaki Háskólans er merkt við þá daga sem von er á loftsteinadrífum. Dagarnir eru ekki alveg fastbundnir, m.a. vegna hlaupáranna, en dagsetningarnar breytast yfirleitt hægt í tímanna rás.

Ein frægasta loftsteinadrífan er væntanleg nttina 18. -19. nóvember í ár. Þessi drífa heitir Leonítar, kennd við stjörnumerkið Leo (Ljónið). Í venjulegu ári eru Leonítarnir ekki ýkja margir, á að giska tíu á klukkustund séð frá hverjum stað. En á 33 ára fresti eða þar um bil geta stjörnuhröpin orðið eins og skæðadrífa, yfir hundrað þúsund á klukkustund.  Hmarki er ekki bundi vi eitt skipti heldur getur a dreifst fleiri r. Sustu fjgur rin hafa Leontarnir veri berandi, og hugsanlegt er a eir veri a einnig etta skipti, en a verur lklega hi sasta essari lotu. Samkvmt njustu spm er hmark vntanlegt um kl. 4 a morgni 19. nvember og ttu hugamenn a lta til himins, v a nsta tkifri essu lkt verur ekki fyrr en eftir rjtu r, jafnvel ekki fyrr en 2098 ef Jpter truflar braut halastjrnunnar ri 2029 eins og nokkrar lkur eru . v miur verur fullt tungl lofti hr landi etta skipti og mun a gera athugendum erfiara a sj stjrnuhrpin. 

Leonítarnir urðu heimsþekktir árin 1832-1833 þegar mestu skæðadrífur loftsteina sem sögur fara af sáust víða um lönd. Loftsteinar þessir  fylgja braut halastjörnunnar Tempel-Tuttle um sólu, en umferðartími hennar er einmitt 33 ár. Halastjarnan er kennd við stjörnufræðingana William Tempel og Horace Tuttle sem fundu hana óháðir hvor öðrum um um áramótin 1865-66. Hún gengur eftir mjög ílangri braut sem nær út fyrir braut Úranusar og rétt inn fyrir braut jarðar. Mestu loftsteinadrífurnar virðast koma nokkru eftir að halastjarnan hefur gengið inn fyrir jarðbrautina. 

Leonítarnir eru ekki eini loftsteinastraumurinn sem tengist halastjörnu, og almennt er talið að slíkir straumar eða sveimar verði til á þann hátt að ryk og steinvölur losni frá halastjörnunni og dreifist smám saman eftir braut hennar. etta gerist gjarnan egar halastjarnan er slnnd. Ef braut halastjrnunnar sker braut jarðar um sólu, ea v sem nst, sjást stjörnuhröp í hvert sinn sem jörðin nlgast skurpunktinn, þ.e. einu sinni á ári. Sé efnið dreift nokkuð jafnt eftir allri braut halastjörnunnar, sést svipaður fjöldi stjörnuhrapa á hverju ári.  En ef efnið hefur ekki haft tíma til að dreifast og er enn í þéttum mekki á einum stað á brautinni, verða stjörnuhröpin mest þegar jörðin gengur í gegnum þann mökk. Þannig skýra menn það að Leonítarnir skuli vera svo áberandi á 33 ára fresti. Mökkurinn sem þeim veldur, gengur um sólu með sama umferðartíma og halastjarnan sjálf. Nkvmar athuganir hafa leitt ljs a mkkurinn skiptist agreinanleg sk annig a fleiri en einn toppur getur ori hverju hmarki. annig er bist vi rum toppi milli kl. 10 og 11 a morgni 19. nvember r a slenskum tma, og gti s toppur sst fr Norur-Amerku. 

                                                                                          
.S. nv. 2002